Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Thơn thớt, hời hợt ngoài miệng nhưng không thực tâm, không chân thành: Dùng để chỉ tính cách hoặc lời nói của một người tỏ ra niềm nở, dễ dãi bề ngoài nhưng bên trong lại thiếu sự chân thật, đáng tin cậy.
   • Khéo léo giả tạo, xảo ngôn: Chỉ cách ứng xử khôn ngoan, tinh ranh một cách giả tạo, thường nhằm mục đích vụ lợi hoặc lừa dối.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Anh ta có vẻ ngoài dễ mến nhưng thực chất là một con người rất lèo lá.
  • Đừng tin vào những lời đường mật lèo lá của hắn.
  • Cái tính lèo lá ấy khiến anh ta mất dần bạn bè.

Các cách sử dụng nâng cao

• "giọng nói lèo lá": giọng nói ngọt ngào, tán tỉnh nhưng giả dối.
  • Cô ấy cảnh giác với giọng nói lèo lá của người đàn ông lạ mặt.
• "thái độ lèo lá": thái độ tỏ ra thân thiện, nhiệt tình một cách không thật lòng.
  • Sự thái độ lèo lá của đối tác khiến cuộc đàm phán trở nên căng thẳng.

Biến thể và từ gần giống

• Lèo lẽo (tính từ): thường dùng trong khẩu ngữ, có nghĩa tương tự "lèo lá", chỉ sự ba hoa, nói nhiều mà rỗng tuếch hoặc không thật lòng.
  • Thằng bé lèo lẽo lắm, đừng có nghe nó.
• Xảo ngôn (danh từ/tính từ): lời nói khéo léo, tinh ranh để đánh lừa; mang tính chất gian trá.
• Khéo léo (tính từ): [Từ gần nghĩa nhưng khác sắc thái] "Khéo léo" thường mang nghĩa tích cực, chỉ sự khôn khéo, tinh tế. Trong khi "lèo lá" mang nghĩa tiêu cực, chỉ sự khôn vặt, giả tạo.

Từ đồng nghĩa

• Giả dối: không thật thà, không chân thành.
• Xảo trá: gian xảo, dùng mưu mẹo để lừa dối.
• Ba hoa: nói nhiều, khoác lác, khoe khoang.
• Hời hợt: (trong ngữ cảnh này) làm qua loa, chiếu lệ, không sâu sắc hoặc chân thành.

Từ trái nghĩa

• Chân thành: thật lòng, thật tâm.
• Thật thà: ngay thẳng, không dối trá.
• Chân thật: đúng với sự thật, với bản chất bên trong.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Khẩu Phật tâm xà": (thành ngữ Hán Việt) Miệng nói lời từ bi như Phật nhưng trong lòng độc ác như rắn. Có sắc thái ý nghĩa tương đồng với "lèo lá", nhưng nặng hơn, chỉ sự độc ác thực sự.
  • Kẻ khẩu Phật tâm xà ấy thật đáng sợ.
• "Mật ngọt chết ruồi": (tục ngữ) Lời nói ngọt ngào, tán tỉnh (giống như mật) có thể che giấu ý đồ xấu. Cảnh báo về những lời nói "lèo lá".

1. Thơn thớt, hời hợt ngoài miệng nhưng không thực: Con người lèo lá không đáng tin.